امتیاز مثبت
۰
 
برگزاري نشست نقد علمی به مناسب هفته پژوهش و روز وحدت حوزه و دانشگاه در دانشكده علوم قرآني آمل
نشست نقد علمی به مناسب هفته پژوهش و روز وحدت حوزه و دانشگاه در دانشكده علوم قرآني آمل برگزار شد.
تاریخ انتشار : سه شنبه ۲۵ آذر ۱۳۹۹ ساعت ۲۲:۳۸
کد مطلب: 11514
 
 
به گزارش پایگاه قرآني دانشگاهی ایحا از آمل، به مناسب هفته پژوهش و روز وحدت حوزه و دانشگاه نشست نقد علمی با موضوع «نقد نگاه مفسران در تفسیر آیه لا اکراه فی الدّین» از سوی انجمن علمی دانشجویی دانشکده علوم قرآنی آمل و با همکاری امور پژوهش، با ارائه دکتر حبیب الله حلیمی رئیس و عضو هیئت علمی دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه مازندران، دکتر سید قاسم حسینی مدیر عضو هئیت علمی دانشکده علوم قرآنی آمل و با ناقدی حجت الاسلام احمد غلامیان رييس حوزه علمیه امام حسن عسکری(ع) آمل بصورت زنده و به مدت ۸۰ دقیقه در سامانه ادوبی کانکت با حضور دانشجویان محترم قرآنی برگزار شد.
آقای دکتر حلیمی ابتدا معنایی از اکراه گفت و دیدگاه بسیاری از مفسرین به ویژه علامه طباطبایی رحمة الله علیه که فرمودند پذیرش دین اجباری نیست و اینطور معنا کردند که دین یک معارفی است که خلاصه آن ها اعتقادات است و در اعتقادات اجبار راه ندارد و دیگران هم همین معنا را مثل شیخ طوسی گرفته تا آیت الله مکارم شیرازی هم این معنا را می‌پذیرند که مهمترین ویژگی دین همان معارف اعتقادی و عقلی است و دین اساساً اجباربردار نیست.
عضو هیئت علمی دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه مازندران بیان داشت: آنچه که به نظر می‌رسد این است که مبنای فطری را آیه قرآن می خواهد بیان کند که اساساً دین چون مطابق با فطرت است، اجبار بردار نیست؛ و در اینجا نمی‌خواهد سخن عدم اجبار یا اجباری بودن را بیان کند.
وی به آیات دیگری استدلال کرد که در آنجا خداوند سبحان بحث اختیار و عدم اختیار، اجبار و عدم اجبار را مطرح کرده است، مثل آیه «اِنّا هَدَیناهُ السَّبیل اِمّا شاکِراً وَ اِمّا کفورا» و همینطور در پایان بحث به کلمه «فی» و «عَلی» اشاره کرد که برخلاف اکثر مفسرین که معتقدند در اینجا «فی» به معنای «عَلی» است، گفت که نباید به این معنا باشد و خداوند اگر می خواست «فی» به معنای «عَلی» باشد؛ «عَلی» را به جای «فی» قرار می داد و اشاره کرد که تعدادی از مفسرین هم اعتقاد وی را دارند که «فی» به معنای خودش آمده و تشبیه کرد به آیه «ما جعلکم فی الدین من حرج» دین یعنی متن دین، احکام دین و این امور و آنچه که در دین است اجبار و حرج نیست یا اکراه وجود ندارد.
دکتر حلیمی افزود: پس آیه لا اکراه فی الدین در مقام این نیست که بفرماید: «دین اجباری نیست» بلکه در مقام این است که بفرماید: «آنچه در دین از امور اعتقادی، عبادی و اخلاقی وجود دارد ملائم و موافق فطرت انسان است؛ یعنی آنچه در دین آمده برای فطرت بشر حالت زورکی و تحمیلی ندارد.
حجت الاسلام والمسلمين احمد غلاميان به عنوان ناقد در اين جلسه بيان داشت: یک نکته مهم و کلیدی در مباحث قرآنی و تفسیری آن است که هر چند امکان دارد از یک آیه قرآن، برداشت های متفاوتی صورت گیرد، اما اگر قرار است یک معنایی به صاحب قرآن و نازل کننده آن نسبت داده شود، باید با مستندات قابل قبول و ادله و براهین انجام گیرد.
وی گفت: «دین» در آیه فوق به معنای خطوط کلی و اصول است نه منهاج الشریعه و فروع. در فروع دین، پس از قبول اصل آن اکراه و اجبار وجود دارد که بخشی از آن در پوشش امر به معروف و نهی از منکر، حدود و تعزیرات نمود پیدا می کند تا موجب دفع گناه در جامعه شود اما در اصول دین، اکراه و اجبار وجود ندارد و واژه «دین» در این آیه، به معنای اصول اعتقادی است.
حجت الاسلام غلامیان افزود: اگر «لا إکراهَ فِی الدّین» به معنای آزادی باشد، باید حدود آن مشخص گردد. این عبارت، به معنای جواز نیست که هر کس، هر عملی دلش خواست انجام دهد چرا که نظم اجتماعی از بین رفته و بنیان های نظام اسلامی آسیب خواهد دید. اگر آیه مذکور به معنای اجبار نباشد، پس دلیلی هم وجود ندارد تا افرادی که اصول دین و دستورات الهی را زیرپا می گذارند، مجازات گردند مانند روزه خوردن در ملأ عام یا زنا که باید با این گونه موارد برخورد شده و حد اجرا شود و وقتي شخصی دین را پذیرفت، دستورات دینی به عنوان تعبدیات محسوب شده که کسی حق دخالت و عمل دلخواه را ندارد و باید بر همان اصول و دستورات پایبند بوده و به آن عمل نماید.
دکتر سید قاسم حسینی به عنوان مدير جلسه در جمع بندي و نتيجه گفت: آیه لا اکراه فی الدّین و دلایلی که آقایان ذکر کردند ظاهرا معنایش همین است که اجباری در دین نیست و همین ظاهر هم مراد است اما دیدگاه آقای غلامیان این است که در کلیات اصول و فرعیات اجباری نیست و آقای حلیمی گفتند که تمام آن مسائلی که در دین مطابق با فطرت باشد اجباری در آن نیست.
در پایان نشست نقد علمی گواهی حضور به شرکت کنندگان اهدا شد.
لینک فیلم این نشست نقد علمی در آپارات به آدرس زیر قابل دسترسی است:
https://www.aparat.com/v/mzsJL
Share/Save/Bookmark