امتیاز مثبت
۲
 
دوران حکومت امیر مومنان علیه السلام، برترین و جامع ترین سرمشق مدیریتی برای حاکمان اسلامی است
عضو هیأت علمی دانشکده علوم قرآنی خمین به تشریح ابعاد حکومتی حضرت امیرالمومنین علیه السلام پرداخت.
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۶ اسفند ۱۳۹۹ ساعت ۰۸:۴۷
کد مطلب: 11740
 
 
به گزارش ایحا؛ حجت الاسلام والمسلمین سید محمد اسماعیلی درگفت و گو با خبرنگار ایحا در خصوص "ویژگی های حکومت امیرالمومنین علیه السلام" گفت: دوران حکومت امیر مومنان علیه السلام در عین کوتاهی، برترین و جامع ترین سر مشق مدیریتی برای حاکمان اسلامی است

وی در ابتدا درخصوص وضعیت اقتصادی و معیشت مسلمانان پیش از حکومت حضرت امیر علیه السلام، اظهار کرد: زمانی که امام علی علیه السلام زمام حکومت را برعهده گرفت، وضعیت مطلوبی در جامعه از لحاظ شرایط اقتصادی وجود نداشت، بی عدالتی در جامعه بیداد می کرد و در جامعه اسلامی فاصله طبقاتی ایجاد شده بود، لذا یکی از انگیزه های اصلی حضرت امیر علیه السلام از پذیرش حکومت آن بود که فقر را از جامعه ریشه کن کرده و عدالت اجتماعی را در جامعه برقرار سازد.

وی افزود: امام برای کمک به قشر ضعیف جامعه اقدامات اقتصادی مهمی انجام داد از جمله بازگرداندن اموال بیت المال و توزیع عادلانه آن بین مردم، استفاده از کارگزاران و مدیران صالح ونظارت دقیق بر عملکرد آنها. اما عده ای که با آمدن امام علی علیه السلام منافعشان در خطر افتاده بود تحمل عدالت آن حضرت را نداشتند لذا ناکثین، مارقین و قاسطین در مسیر اصلاحات علوی موانع متعددی به وجود آوردند.

حجت الاسلام اسماعیلی در خصوص اصلاحات حضرت در نوع مدیریت بر امور مسلمین و تغییر در عملکرد حکومت در حوزه های مختلف اظهار کرد: امام علی علیه السلام در حوزه های مختلف سیاسی، فرهنگی و اقتصادی جامعه تحولاتی به وجود آورد. به کار گرفتن افراد متعهد و متخصص، نظارت دقیق بر کار کارگزاران، استرداد اموال بیت المال، تعجیل در توزیع  عادلانه بیت المال در بین مردم، مبارزه با انحرافات عقیدتی و ترویج روحیه جهادی و انقلابی در جامعه به ویژه در بین مدیران به گونه ای که مدیران جامعه اسلامی به دنبال سهم خواهی خود از بیت المال نباشند و سطح زندگی مدیران با سطح زندگی متوسط مردم فاصله نداشته باشد؛ از مهمترین اقدامات اصلاحی حضرت در امور بود.

وی در ادامه، دوران حکومت امیرمومنان علیه السلام را در عین کوتاهی،  برترین و جامع ترین سرمشق مدیریتی برای حاکمان اسلامی  عنوان کرد و در خصوص فضای سیاسی حاکم بر جامعه در آن دوران گفت: در عرصه آزادی های سیاسی و اجتماعی، مردم هرگونه سوال و یا اعتراضی به عملکرد هر یک از بخش های جامعه داشتند به راحتی حتی با خود رهبر جامعه که امام بودند، مطرح می کردند و پاسخ خود را چه در مقام گفتار و چه در عمل دریافت می کردند. امام علی علیه السلام برای ریاست و قدرت، مفهومی جز خدمت گزاری قائل نبودند. بنابراین خود را خادم مردم می دانستند و به دنبال حل مشکلات و گرفتاری های مردم و پاسخگویی به مردم بودند. ایشان خطاب به مردم می فرمودند: «و بدانسان که رسم سخن گفتن با جباران تاریخ است، با من سخن مگویید. و چنین مپندارید که اگر با من سخن حقی گفته شود مرا گران می آید».

عضو هیأت علمی دانشکده علوم قرآنی خمین در ادامه افزود: امام علی علیه السلام عمل به قرآن کریم و احکام الهی را سرلوحه کار خود قرار داده بود و در راه حفظ شریعت اسلام حاضر نبود که مصلحتی را بر حقی تقدم بشمارد؛ به طوری که حتی حاضر بود در این راه با مخالفانش پیکار کند به همین دلیل در مقابل برخی از خواص که به دنبال مسامحه کاری و بی عدالتی و سهم خواهی از بیت المال بودند، ایستادگی کرد و آنان بر علیه امام علی و یارانش جنگ های جمل، صفین و نهروان را  راه انداختند.

وی در ادامه در خصوص نحوه عملکرد حاکمان و مدیرانی که امام منصوب کرده بودند، گفت: امیر مومنان اصلاحات عمده ای را در مسائل مالی و اقتصادی ایجاد و امتیازات مبتنی بر جایگاه قبیله ای و سابقه در اسلام را ملغی کرد و غنائم و بیت المال را به طور مساوی بین تمام مسلمانان تقسیم کرد. او همچنین در توزیع بیت المال از تعصبات قومی و قبیله ای  خودداری  می کرد؛ به طوری که حاضر نشد به برادرش عقیل بن ابی طالب بیشتر از سهمش از بیت المال بدهد. امام در انتخاب کارگزاران دقت زیادی داشت و مدیرانش را از میان افراد باتجربه و پاکدست و پیشگامان در اسلام انتخاب می کرد. علاوه بر این اشخاص مورد اعتمادی را مشخص کرده بود تا از کردار و رفتار کارگزارانش گزارش دهند. از این رو اختلاس ها، رشوه ها و دزدی ها از بیت المال و زورگویی به مردم از سوی مسئولان، در زمان حکومت امام علی علیه السلام برچیده شد.

وی با بیان اینکه عموم مردم از نحوه ی حکومت امام در آن دوران راضی بودند، عامل شهادت حضرت را افراد بی بصیرت و بی خرد عنوان کرد و افزود: کسانی که طرفدار حق و عدالت بودند قطعا از امام رضایت داشتند و حامی و طرفدار آن حضرت بودند که بیشتر این افراد در میان قشر پایین و ضعیف جامعه بودند. اما عده ای که موقیعت آنان با حکومت امام علی علیه السلام به خطر افتاده بود، به شدت ناراضی بودند، عده ای بی بصیرت نیز در جامعه وجود داشتند، که همواره جلوتر از امام و ولایت حرکت می کردند،  اتفاقا شهادت حضرت علی علیه السلام به دست این گروه اتفاق افتاد.

حجت الاسلام سید محمد اسماعیلی در پاسخ به این سوال که آیا می توان حکومت امیرالمومنین علیه السلام را با انقلاب اسلامی مقایسه کرد؟، گفت: به یقین انقلاب اسلامی از صدر اسلام تا کنون شبیه ترین حکومت به حکومت امام علی علیه السلام است،  زیرا انقلاب اسلامی ایران حکومتی ولایی است که در غیاب امام معصوم نائب آن حضرت، حاکم بر جامعه است. از طرفی اهداف و شعارهای انقلاب اسلامی بر گرفته از شعارها و اهداف حکومت امام علی علیه السلام است.

وی در خصوص شباهت فتنه های کوردلان و دشمنان اسلام در دوران حکومت امام علی علیه السلام و انقلاب اسلامی گفت: شباهت های زیادی میان فتنه های زمان امام علی علیه السلام با فتنه های انقلاب اسلامی وجود دارد، مانند سقوط برخی از خواص و کسانی که سابقه ی دیرینه ای در اسلام داشتند و در زمان پیامبر صلی الله علیه و آله در کنار آن حضرت بودند، اما در مقابل امام علی علیه السلام ایستادند. مخالفت با ولایت امام علی علیه السلام به دلایل پوچی همچون کم سن و سال بودن و بی تجربگی حضرت،  که در زمان آیت الله خامنه ای (حفظه الله) نیز ما شاهد چنین زمزمه هایی بودیم. فتنه 88 بسیار شباهت به فتنه ناکثین دارد؛ ترور مالک اشتر علی علیه السلام و شهادت سردار سلیمانی و... از فتنه هایی دیگری بودند که در این دو دوران شباهت دارند. یکی از مصادیق بارز، شباهت در نوع برخوردها و تصمیمات امام علی علیه السلام وبرخوردهای امام خمینی (ره) و رهبر معظم انقلاب با فتنه هاست.

عضو هیأت علمی دانشکده علوم قرآنی خمین در پایان درخصوص نحوه ی برخورد امام علی علیه السلام با فتنه گران اظهار کرد: امام علی علیه السلام در برخورد با دیگران اصل را بر رأفت و مهربانی قرار داده بود و با فتنه گران با منطق و استدلال برخورد می کرد، و به تنوییر و روشنگری افکار عمومی اقدام می کرد تا برای عموم مردم حقایق آشکار شود. آن حضرت تا حد امکان با مخالفان برخورد تند و خشن نداشتند و تنها از روی ناچاری دست به شمشیر می بردند و آن هم هنگامی بود که طرف مقابل یا به جان، مال و حقوق دیگران تجاوز می کردند و یا با دشمن همکاری می کردند. خدا را شکر می کنیم که شیعه هستیم،  نعمت و الگویی هم چون امیر مومنان علی علیه السلام داریم و سخنان حضرت مانند فانوسی در تاریکی مسیر زندگی دنیا و آخرت هستند و خوشا بحال کسانی که امیر مومنان، الگوی زندگی آنان است.
Share/Save/Bookmark